ترشیز نامه

تُرشیز (یا طُرثیت / تُرشیش ) ، ناحیه و شهری که در قدیم در جنوب غربی مشهد در استان خراسان بود، ولی امروزه ناحیه ای مشخص به نام ترشیز وجود ندارد و بطور کلی به مناطق شامل شهرستان های کاشمر، خلیل آباد و بردسکن و منطقه کوهسرخ اطلاق می گردد.

منطقه ی ترشیز به استناد کاوش های باستان شناسی از گذشته های دور تا اواخر هزاره ی دوم و اوایل پیش از میلاد مسکون بوده است. به استناد روایات شاهنامه و تاریخ بیهقی ۲۵۰۰ سال پیش زردشت پیامبر در این سرزمین با گشتاسب شاه ملاقات نموده و آتشکده ای در این ناحیه برپا نموده است. ترشیز در اعصار تاریخی به ویژه دوره پارتیان و ساسانیان جزء مناطق فرمانروایی آنان در خراسان به شمار می آمد. این ناحیه  در سال ۳۱ هجری بدست اعراب مسلمان فتح شد و از ان پس امرای غزنوی ، سلجوقی، اسماعیلیه، خوارزمشاهیان، ایلخانی، سربداریه، تیموری، صفوی، افشاریه و قاجاری به ترتیب بر این ناحیه حکم راندند و تاریخ پر فراز و نشیب این منطقه را که مشحون از جنگها ، شکست ها ، ناامیدی ها ، کامکاری ها و پیروزی هاست رقم زدند.

از جمله نقاط مهم و دیدنی ترشیز، برج علی آباد کشمر، آبگرم خلیل آباد، کویر نمک بردسکن، یخچال طبیعی بندقرا، آبشار و آب‌گرم معدنی کریز، یخدان فروتقه، خرابه‌های ارگ قديم شهر، غار آتشگاه و مسجد جامع کاشمر است که بازدید از این اماکن  خالی از لطف نیست.

مناظر بدیع مسیر جاده کاشمر به کوهسرخ معروف به تنگل سنگ نصوح، مناظر چشم‌نواز و کم‌نظیر مسیر کوهستانی کاشمر به کوهسرخ و کوهسرخ به نیشابور تا روستای عطائیه، با چشمه سارها و کلاته‌های مختلفش یکی از دیدنی‌ترین مناطق این شهرستان به‌شمار می‌رود.

همچنین آرامگاه دو امام زاده یکی در مرکز شهر کاشمر به نام سید حمزه(ع) معروف به باغ مزار که در میان باغی احاطه شده و دیگری سیدمرتضی(ع) در دامنه کوه می باشد که بسیار دیدنی و خوش آب و هوا می باشد که این امام زادگان با مجموعه فرهنگی شهید مدرس(ره) باعث گردیده است کاشمر  بعنوان دومین شهر زیارتی استان و چهارمین قطب زیارتی کشور معرفی گردد.

مزید اطلاع اینکه مرحوم آیت الله مدرس(ره) نیز پس از تبعید در کاشمر به شهادت رسیده و دفن گردیده که مزار ایشان پس از انقلاب سال ۵۷ ترمیم و بازسازی گردیده است و اخیرا مجتمع فرهنگی شهید مدرس(ره) با برنامه ریزی ها و حمایت آستان قدس رضوی به یکی از قطب های فرهنگی منطقه تبدیل گردیده است.

از مهم ترین صادرات منطقه ترشیز فرش و محصول کشاورزی عمده آن انگور و کشمش مرغوب و در این سالها زعفران و پسته و از مهمترین صنایع دستی نیز، قالی‌بافی، زیلوبافی، گیوه بافی، تهیه پارچه های دست‌باف و بافتن چادرشب ابریشم می باشد.

گفتنی ها از منطقه ترشیز زیاد است و منحصر به موارد فوق الذکر نیست، اما از آنجا که بنای ما بر اختصار و اشارت است، به همین مقدار بسنده می کنیم.